Những cách giúp chống phân mảnh ổ đĩa cứng

Vào afublog cũng lâu rồi mà chưa đóng góp được bài nào hôm nay rảnh viết một bài thử xem có gì sai xót xin bỏ qua cho.

Trước tiên chúng ta tìm hiểu phân mảnh ổ cứng là gì đã:

1. Cấu tạo của ổ cứng

chong phan manh o dia

Ổ đĩa cứng, hay còn gọi là ổ cứng (tiếng Anh: Hard Disk Drive, viết tắt: HDD) là thiết bị dùng để lưu trữ dữ liệu trên bề mặt các tấm đĩa hình tròn phủ vật liệu từ tính.
Ổ đĩa cứng là loại bộ nhớ “không thay đổi” (non-volatile), có nghĩa là chúng không bị mất dữ liệu khi ngừng cung cấp nguồn điện cho chúng.
Ổ đĩa cứng là một thiết bị rất quan trọng trong hệ thống bởi chúng chứa dữ liệu thành quả của một quá trình làm việc của những người sử dụng máy tính. Những sự hư hỏng của các thiết bị khác trong hệ thống máy tính có thể sửa chữa hoặc thay thế được, nhưng dữ liệu bị mất do yếu tố hư hỏng phần cứng của ổ đĩa cứng thường rất khó lấy lại được.

2. Tại sao ổ cứng bị phân mảnh

Khi dữ liệu của tập tin được ghi, xóa trên ổ cứng hoặc thay đổi kích thước, dữ liệu được lưu vào các cluster trống (hoặc đánh dấu trống) đầu tiên. Với nhiều người dùng thích thử nghiệm, cài đặt, gỡ bỏ phần mềm liên tục, nguy cơ ổ cứng bị phân mảnh khá cao do dữ liệu nằm rải khắp nơi trên đĩa cứng. Đầu đọc phải di chuyển “vất vả” hơn để truy xuất đầy đủ dữ liệu của tập tin đó nên thời gian truy xuất chậm hơn, làm chậm tốc độ hệ thống hay thậm chí có thể gây treo máy (tạm thời) trên những hệ thống cũ, tốc độ chậm. Ngoài ra, việc lựa chọn kích thước cluster không phù hợp khi định dạng (format) phân vùng đĩa cứng cũng ảnh hưởng đến sự phân mảnh. Chẳng hạn, với kích thước cluster 8KB thì một tập tin 4KB cũng chiếm hết cluster đó, phần còn lại bị lãng phí.

3. Cách khắc phục

Để chống phân mảnh đĩa cứng, bạn có thể sử dụng tiện ích dồn đĩa Disk Defragmenter có sẵn của Windows hoặc phần mềm của hãng thứ ba, như Perfect disk, Disk keeper, UltimateDefrag… Tuy nhiên trước khi thực hiện dồn đĩa, bạn cần kiểm tra tình trạng ổ cứng (nếu không, Windows có thể bắt bạn thực hiện việc này). Sử dụng lệnh ” /f” hoặc tiện ích Error Checking của hệ thống kiểm tra lỗi. Thực hiện như sau: trong Windows Explorer, nhấn phải chuột trên phân vùng cần kiểm tra, chọn Properties. Trong tab Tools, chọn Check Now trong mục Error Checking. Đánh dấu các tùy chọn trong Check Disk Options trước khi nhấn Start. Với phân vùng hệ thống (phân vùng cài đặt Windows), checkdisk sẽ kiểm tra trong lần khởi động kế tiếp (hình 2).

Hình 2

Để chạy Disk Defragment, chọn Start. Programs. Accessories. System Tools. Disk Defragmenter. (trong 98/Me, chọn Start. Programs. Accessories. System Tools. ScanDisk). Trong cửa sổ Disk Defragmenter, chọn ổ đĩa cần thực hiện (thông thường, bạn chỉ cần thực hiện cho ổ đĩa C và các ổ đĩa thường xuyên lưu/xóa tập tin). Nhấn Analyze để kiểm tra độ phân mảnh và quyết định có cần thực hiện chống phân mảnh hay không. Nhấn nút Defragment để tiến hành chống phân mảnh. Biểu đồ màu sắc thể hiện trạng thái hiện tại và sau khi dồn đĩa, trong hai khung của cửa sổ (hình 3).

Lưu ý:
- Trước khi chạy chương trình dồn đĩa, bạn cần tắt tất cả chương trình đang mở lẫn các chương trình đang chạy thường trú có biểu tượng trên khay hệ thống, tắt cả chương trình bảo vệ màn hình Screen saver. Tốt nhất và đơn giản nhất là bạn khởi động máy ở Safe mode (nhấn F8 để vào giao diện tùy chọn khởi động của Windows, chọn Safe Mode) rồi chạy chương trình dồn đĩa.
- Quá trình dồn đĩa sẽ không thể thực hiện được khi đĩa cứng bị lỗi hoặc dung lượng trống còn quá ít. Tất nhiên, bạn vẫn có cách “ép buộc” Windows phải chạy tiện ích dồn đĩa.

4. Cách chống phân mảnh tự động

Hình 3

Chống phân mảnh ổ đĩa cứng là công việc thường bị người dùng lãng quên hoặc “ngại” do mất khá nhiều thời gian; nhất là trên những máy tính đời mới, cấu hình mạnh. Do đó, tự động hóa việc chống phân mảnh là cách tốt nhất để giữ ổ cứng luôn hoạt động ở trạng thái tốt nhất.

Chọn Start. Programs. Accessories. System Tools. Scheduled Task. Nhấn chuột vào biểu tượng Add Scheduled Task và chọn Next. Tìm tiện ích Disk Defragmenter trong danh sách liệt kệ các ứng dụng cần chạy; nếu không, chọn Browse và tìm tập tin chkdsk.exe trong C:\WINDOWS\system32. Cần lưu ý tiện ích Scheduled Tasks sẽ không chạy trong 2000/XP nếu không có mật khẩu đăng nhập. Bạn có thể tham khảo thêm thông tin liên quan tại find.pcworld.com/47550, bài viết “Thiết lập Windows định kỳ bảo trì hệ thống, ID: A0508_138″.

5. Sử dụng phần mềm chuyên dụng

Ngoài các cách trên bạn còn có thể sử dụng phần mềm Smart Defrag đây là phần mềm miễn phí chông phân mảnh tốt nhất hiện nay. Các bạn có thể tải phần mềm tại đây.
Sau khi tải và cài đặt, bạn kích hoạt để sử dụng chương trình. Toàn bộ menu đều nằm ở bảng bên trái của chương trình.

- Defrag Now cho phép bạn tiến hành công việc chống phân mảnh và tối ưu các phân vùng trên ổ cứng ngay lập tức. Đánh dấu vào các phân vùng muốn thực hiện, click Start để bắt đầu công việc. Bạn có thể chọn để chương trình chỉ thực hiện chống phân mảnh hay vừa chống phân mảnh, vừa tối ưu ổ cứng tại mục tùy chọn nằm ngay cạnh nút Start.

Tùy thuộc vào độ phân mảnh cũng như dung lượng của ổ cứng, thời gian thực hiện công việc sẽ dài ngắn khác nhau. (Dĩ nhiên nếu bạn chọn tùy chọn vừa chống phân mảnh, vừa tối ưu thì sẽ mất nhiều thời gian hơn so với chỉ thực hiện chống phân mảnh). Trước khi tiến hành chống phân mảnh, bạn có thể click vào Analyze để xem tình trạng phân mảnh của phân vùng.
Bằng cách sử dụng bảng màu sắc để diễn tả tình trạng “sức khỏe“ ổ cứng của bạn, thông tin về dung lượng sử dụng, mức độ phân mảnh… sẽ được chương trình hiển thị 1 cách trực quan. Màu dỏ biểu thị cho tình trạng phân mảnh của ổ đĩa. Nêu thấy ổ cứng của mình với nhiều màu đỏ thì bạn nên tiến hành ngay công việc chống phân mảnh.

- Auto Defrag là nơi cho phép bạn thiết lập để chương trình tự động chống phân mảnh. Đối với các máy tính yếu, khi tiến hành chống phân mảnh sẽ khiến cho hệ thống hoạt động rất ì ạch và ảnh hưởng đến công việc. SmartDefrag sẽ cho bạn thiết lập tính năng tự động chống phân mảnh, mà bất cứ khi nào bạn không sử dụng máy tính, chương trình sẽ tự động thực hiện công việc của mình và sẽ tạm ngưng khi quay trở lại sử dụng máy tính và rồi tiếp tục ở những lần sau.

Tại mục này có 3 tùy chọn:

+ Enable Auto Defrag: kích hoạt tính năng tự động chống phân mảnh
+ Pause Auto Defrag when resource usage exceeds 40%: tạm ngừng công việc nếu hệ thống sử dụng đến 40% tài nguyên hệ thống. Mặc định là 40% nhưng bạn có thể thay đổi thông số mặc định này ở thanh trượt đằng sau. Điều này sẽ đảm bảo không làm cho máy tính của bạn bị treo.
+ Start Auto Defrag when the system has been idle for 5 minutes: tự động kích chống phân mảnh khi không sau khi hệ thống không được sử dụng trong vòng 5 phút. Như trên, bạn có thể thay đổi lại thời gian mặc định này bằng thanh trượt ở phía sau.
Với tính năng này, hệ thống của bạn sẽ không phải hao phí bất kỳ giây phút nào mà bạn rời xa máy tính để làm 1 việc nào khác.
- Schedule: lên lịch để chương trình thực hiện công việc vào 1 thời điểm bất kỳ trong ngày, tuần hay tháng. Để thiết lập thời gian cụ thể cho công việc chống phân mảnh hay tối ưu ổ cứng, bạn click vào Schedule Config.

Cửa sổ SmartDefrag hiện ra. Bạn chọn tab Schedule, rồi thiết lập thời gian cụ thể cho chương trình. Có thể thiết lập để chương trình tự động hoạt động vào 1 giờ cụ thể theo từng ngày, từng tháng hay từng tuần…

- Options: là mục cho phép thay đổi các tùy chọn của chương trình. Bạn nên để các tùy chọn này ở mặc định vì đây đã là những thiết lập thích hợp nhất cho mọi người.

Có thể nói rằng SmartDefrag không hề thua kém bất kỳ phần mềm thương mại nào về tính năng cũng như sức mạnh, mà lại lại hoàn toàn miễn phí.

Nguồn: kienthuc360, 3c và thongtincongnghe

About afublog

Với niềm đam mê Công nghệ thông tin của một cậu học sinh cấp 3 - Phạm Tiến Dũng, All 4 You Blog đã chính thức được ra mắt cộng đồng mạng vào những tháng cuối năm 2009. Tìm hiểu thêm thông tin tại đây.

  • Kira

    Admin cho mình hỏi mình đang dùng phần mềm Dirifrom Defraggler để chống phân mảnh HDD, cái này tốt hok vậy ? Thanks !

  • leminhvan

    mình nghĩ dùng phần mêm O&O defag 14.built 145 profersiona… là tốt nhất dành cho dân IT các bạn nên thử đây là đường link

    O&O Defrag 14.0 Build 145 Professional Edition x86/x64 – Download

  • Hoacolau87_94

    oh . mình thì đang dùng O&O Defrag. thấy cũng được . không đến nỗi cùi lắm :))

  • pham van hai

    tớ mới tìm được phần mềm mới này. rất tốt và dễ sử dụng. và hoàn toàn miễn phí. fileserve.com/file/AQZamV4/dfsetup121.exe . tớ đang dùng rất tốt

    • http://afublog.com/ admin

      phần mềm này là phần mềm gì thế bạn?

  • http://afublog.com/2010/05/26/chong-phan-manh-o-dia-cung/ smart defrag

    Mình nghĩ nên sài smart defrag cho việc chống phân mảnh. Mạnh + Dễ sài + FREE!

    • http://afublog.com/ admin

      mình cũng cùng chung quan điểm với bạn :D

  • tadao

    minh nen khuyen cac ban neu co dung thy nen dung Tune up Utility no dc nhieu nguoi danh gia tôt. voi chức năng 1 click noi bat.

    • http://afublog.com/ admin

      Tuneup Utility là dạng Shareware – Phần mềm tính phí. Ở VN không phải ai cũng có tiền để mua bản quyền cho phần mềm nên mình nghĩ TU không phải là lựa chọn tối ưu nhất cho người VN trong lĩnh vực chống phân mảnh. Mình đã và đang sử dụng TU nhưng thực sự thì không thấy nó quá hoàn hảo trong lĩnh vực chống phân mảnh này. TU mạnh ở điểm tối ưu hóa và tăng tốc hệ thống. Nếu lựa chọn 1 Shareware cho công việc chống phân mảnh thì mình sẽ lựa chọn O&O Defrag. Đây là một phần mềm được nhiều giới chuyên môn đánh giá khá cao cả về chức năng lẫn “độ thẩm mĩ” của nó. Còn nếu chọn 1 Freeware thì mình sẽ chọn Diskeeper hoặc Smart Defrag. Đây là 2 phần mềm khá mạnh mẽ trong việc phân mảnh mà lại hoàn toàn MIỄN PHÍ.
      Đây là quan điểm của mình :D

  • luckyblackcat

    Nói đến chưong trình chống phân mảnh ổ cứng là nói đến 2 chương trình lớn là O&O Defrag và Diskeeper.Hai chưong trình này đã dùng là thích luôn.Bản thân mình đã dùng qua rât nhiều chưong trình chống phân mảnh ổ cứng và chương trình mình thích nhất vẫn là Diskeeper vì khả năng tự động cao của nó.
    Về chương trình miến phí thì Smart Defrag đúng là một chưong trình tốt vì ít ảnh hưởng đến ổ cứng.Chương trình cũng có bản trả phí
    Có thể kể thêm một số chương trình miến phí tốt trong đó không thể không nói đến Auslogics Disk Defrag.Download tại http://www.auslogics.com/en/downloads/disk-defrag/disk-defrag-setup.exe.Tương thích:Windows XP/2003/Vista/Server 2008/7.Đây là 1 trong những chương trình chống phân mảnh miến phí được sử dụng nhiều nhất.
    Cũng còn các cái tên có thể nhắc đến như Defraggler,UltraDefrag,….Trước đây mình từng viết một bài tổng hợp trên webtinhoc.vn nhưng lâu quá wen hết rồi

    • http://afublog.com/ admin

      Mình có chung quan điểm với bạn về 2 phần mềm O&O Defrag và Diskeeper. Quả thật 2 pm này rất mạnh trong việc chống phân mảnh nhất là O&O Defrag – đây là một phần mềm ko hổ danh là vị vua trong làng chống phân mảnh ổ cứng. Cám ơn bạn đã chia sẻ những thông tin / kiến thức của bạn trong lĩnh vực này. Hi vọng All 4 You Blog sẽ nhận được nhiều hơn nữa những phản hồi chia sẻ hữu ích từ bạn.

  • mac linh phong

    mình thường hay dùng diskeeper ! để chống phân mảnh hiệu quả thấy rất rõ và rất nhanh! các phần mềm khác có vẻ không ưu bằng ! khi phân mảnh ta vẫn làm việc bình thường không nhất thiết phải vào safe mod !

    • http://afublog.com/ admin

      Safe mode là giải pháp theo mình nghĩ là tối ưu nhất để sài chống phân mảnh vì khi đó rất ít các chương trình chạy nền ~> phân mảnh chính xác và hoàn thiện hơn ^^!